Marcus Aurelius và Những Bài Học Vượt Thời Gian

Marcus Aurelius, vị Hoàng đế La Mã của thế kỉ thứ hai. Được biết đến không chỉ với sách lược tài tình, mà còn với những tư tưởng triết học sâu sắc. Dù không sinh ra trong quyền lực, Aurelius lại được nuôi dạy bởi quyền lực, để rồi trở thành một nhà lãnh đạo nhân từ, luôn trung thành với sứ mệnh phục vụ Đế chế La Mã. ¹

Từ nhỏ, Aurelius đã được giáo dục bởi nhiều gia sư và sớm phát triển đam mê với triết học. Ông thậm chí còn sống theo những gì được học.

Aurelius tin rằng triết học không chỉ để suy ngẫm, mà còn phải được thực hành.

Tư tưởng này được thể hiện rõ trong nhiều tác phẩm của Aurelius. Ông viết về cách rèn luyện bản thân, tính tự kỷ luật và sự kiên nhẫn. Những phẩm chất thiết yếu để xây dựng một cuộc đời tròn vẹn.

Ngày nay, Aurelius được biết đến rộng rãi nhờ bộ sưu tập tiểu luận, Meditations (Suy Tưởng). Tác phẩm cho ta cái nhìn thoáng qua vào tâm trí, thói quen và triết lý sống của Aurelius. Nó tiết lộ suy nghĩ của ông về việc cân bằng những xung đột cuộc sống với các giá trị triết học, cung cấp những hiểu biết vượt thời gian, và vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho độc giả đến tận bây giờ. ²

Marcus Aurelius và Những Bài Học Vượt Thời Gian — Marcus Aurelius. (Photo by Vicenc Valcárcel Pérez.)

Dưới đây, bạn sẽ tìm thấy nhiều trích dẫn của Marcus Aurelius về cuộc sống, triết học và đức hạnh.

Trích Dẫn của Marcus Aurelius

Về sự dễ chịu…

Vào lúc bình minh, khi ta gặp khó khăn với việc ra khỏi giường, hãy tự nhủ. “Tôi phải đi làm–với tư cách một con người. Có gì để mà phàn nàn, nếu tôi định làm những việc tôi sinh ra để làm–những việc tôi được mang đến thế giới để làm? Hay [nằm trên giường] là điều tôi được tạo ra để làm? Để rúc vào chăn và giữ ấm à?”

–Nhưng nằm ở đây dễ chịu hơn….

Vậy ta sinh ra để cảm thấy “dễ chịu”? Thay vì làm việc và trải nghiệm chúng?

–Nhưng đôi lúc ta cần phải ngủ….

Đồng ý. Nhưng quy luật tự nhiên đặt ra một giới hạn cho điều đó–giống như nó đã đặt ra giới hạn cho việc ăn uống. Và ta đã vượt quá giới hạn. Ta đã ngủ quá đủ rồi. Còn làm việc thì chưa. Ta vẫn đang ở dưới mức hạn ngạch của mình.

Về khả năng tập trung…

Hãy tập trung từng phút giây như một người La Mã…vào việc thực hiện những gì trước mắt ta với sự nghiêm túc, sẵn lòng và công bằng. Và giải phóng bản thân khỏi mọi phiền nhiễu khác. Đúng, ta có thể—nếu ta làm mọi việc như thể đó là việc cuối cùng ta làm trong đời.

Về cách đối diện với căng thẳng…

Việc cảm thấy đau ở bàn chân và bàn tay là điều bình thường, nếu ta sử dụng bàn chân làm bàn chân và bàn tay làm bàn tay. Cũng như việc con người cảm thấy căng thẳng (stress) là điều bình thường—nếu anh ta đang sống một cuộc sống bình thường.

Và nếu nó bình thường, thì làm sao [căng thẳng] lại có thể xấu được?

Về sự chỉ trích và phán xét…

Dù ai nói hay làm gì, thì nhiệm vụ của tôi vẫn là trở nên tốt đẹp. Như vàng hay ngọc lục bảo hay cẩm thạch tự lặp đi lặp lại. “Dù ai nói hay làm gì, nhiệm vụ của tôi vẫn là làm ngọc lục bảo. Màu sắc của tôi không thể nào hư hao.”

Về thế nào là vận may…

Vận may thực ra là những điều ta tự tạo cho chính mình. Vận may là: tính cách tốt, ý định tốt và hành động tốt.

Meditations: Suy Tưởng Vượt Thời Gian

Marcus Aurelius đã truyền cho hậu thế một di sản triết học quý giá. Những gì ông viết đã giúp bản thân Linh giữ sự bình tâm để kiếm tìm ý nghĩa trong cuộc sống.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm tư tưởng và những suy ngẫm của Aurelius, chắc chắn bạn phải đọc Meditations. Theo các sử gia, Aurelius rõ ràng không hề mong đợi có ai khác ngoài chính ông sẽ đọc nó. Vì thế nên sách không tuân theo bất kỳ cấu trúc nào. Dù vậy, Meditations vẫn là một tác phẩm vĩ đại và sẽ mang lại cho bạn nhiều bài học quý giá.

“Hạnh phúc cuộc đời bạn phụ thuộc vào chất lượng suy nghĩ của bạn.”

— Marcus Aurelius

Hãy để những suy tưởng tốt đẹp dẫn lối ta.